klimatyzacja wentylacja

W poniższym rozdziale przeprowadzona zostanie analiza porównawcza obiegów:
● kaskadowego CO₂ /NH₃ ,
● dwustopniowego NH₃ z dochłodzeniem cieczy w wężownicy i podwójnym dławieniem ,
● dwustopniowego obieg NH₃ z dochłodzeniem w chłodnicy międzystopniowej i jednostopniowym dławieniem,
● oraz obiegu dwustopniowego CO₂, którego górny stopień pracuje z parametrami nadkrytycznymi.

Na podstawie przeprowadzonej analizy obiegów kaskadowych oraz dwustopniowych z zastosowaniem amoniaku i dwutlenku węgla można wyciągnąć wniosek, że efektywność energetyczna COP obiegu kaskadowego CO₂/NH₃ przy założonych parametrach obliczeniowych osiąga maksymalną wartość dla temperatur spięcia międzystopniowego wynoszących (-10;-15)°C, zaś dalsze obniżanie tej temperatury powoduje spadek efektywność energetycznej obiegu. Instalacje kaskadowe CO₂/NH₃ są korzystniejsze energetycznie w odniesieniu do klasycznych amoniakalnych układów klimatyzacji dwustopniowych.
Pomimo wszystkich zalet dwutlenku węgla jako czynnika roboczego, ze względu na wysokie wartości ciśnień roboczych do budowy instalacji na CO₂ wymagane jest stosowanie specjalnych materiałów i rozwiązań konstrukcyjnych odpowiednio dostosowanych do warunków pracy tego czynnika. W sposób oczywisty może to wpłynąć na gorszą efektywność ekonomiczną takiego rozwiązania, bowiem należy spodziewać się wyższych kosztów elementów składowych układu kaskadowego.
Osobnym problemem jest zagadnienie postoju układu, bowiem jedną z cennych zalet układu CO₂/NH₃ jest to, że w trakcie pracy ciśnienia robocze w dolnej kaskadzie są w granicach do około 50-60 bar. Podczas postoju istnieje możliwość znacznego przekroczenia ciśnienia w instalacji co powoduje, iż wymagane są znacznie wyższe ciśnienia dopuszczalne. Traci się wówczas wspomnianą powyżej zaletę tych układów. Z tego powodu w układach kaskadowych klimatyzacji są stosowane różne rozwiązania systemów obniżania ciśnienia postojowego. Ich praca może znacząco wpływać na pogorszenie efektywności energetycznej tych układów. Zagadnienia postoju układów kaskadowych CO₂/NH₃ oraz możliwości poprawy ich efektywności energetycznej są nadal otwartym problemem badawczym.

Kanał podłogowy gotowy do montażu kanał podłogowy, do wbudowania w podwójną podłogę lub jastrych, do ogrzewania i chłodzenia, składający się z następujących elementów:

Wanna podłogowa z blachy stalowej ocynkowanej metodą Sendzimira, lakierowana obustronnie na kolor grafitowoszary, z kotwami posadzkowymi; wsporniki montażowe, z regulacją wysokości, z wytłumieniem akustycznym; wanna podłogowa w postaci wanny kondensatu, lakierowana na kolor grafitowoszary; z bocznymi króćcami odpływowymi 15 mm, po jednej stronie, zabezpieczona przed kondensatem.

Wanna podłogowa wysokość kanału 190 mm z oddzielną wanną kondensatu

Z grodzią środkową do montażu konwektora, wentylatora poprzecznego i ramy filtra;

Rama do filtra z włókniny filtracyjnej, łatwo wyjmowana;

Konwektor z okrągłych rurek miedzianych z lamelami aluminiowymi, lakierowany na kolor grafitowoszary, przystosowany do maks. stałego ciśnienia roboczego 10 bar i 120°C, z podkładkami filcowymi; z zabezpieczeniem przed przekręceniem po stronie ogrzewania.

Konsole usztywniające wannę podłogową i stanowiące podział poprzeczny;

Wentylator poprzeczny z energooszczędnym, wysokowydajnym silnikiem EC, wytrzymała konstrukcja silnika z cicho pracującym wirnikiem wewnętrznym, płynna regulacja prędkości obrotowej, cicho pracujący komutatorowy układ elektroniczny, nadzór silnika z przetwarzaniem komunikatów o usterkach na płytce sterującej klimatyzatora.

Prowadzenie powietrza ze strumieniem separacyjnym do wyeliminowania zwarcia między zasysaniem a wylotem powietrza w trybie chłodzenia (strumień separacyjny niedostępny w kanałach o wysokości 190 mm);

Profil ramy okalającej kratkę z dwuteowników w kolorze kratki; z 3-stronnym profilem ochronnym, wymiary kratki 18 x 5 mm; połączenia z antykorozyjnych stalowych sprężyn spiralnych, z tulejkami dystansowymi w odpowiednim kolorze; wolny przekrój ok. 70%.

Moce cieplne potwierdzone wg normy DIN EN 442/DIN 4704, moce chłodnicze wg normy DIN EN 14518

System sterowania fabrycznie zamontowany w urządzeniu Katherm HK i okablowany. Obsługa za pomocą

oddzielnego pomieszczeniowego panelu obsługi jako urządzenie wiodące lub zastosowanie w grupie jako urządzenie nadążne.

Płytka sterująca

• Funkcje regulacyjne i sterujące

• Sterowanie w pomieszczeniu maksymalnie sześcioma urządzeniami poprzez interfejs T-LAN

• Sterowanie w pomieszczeniu maksymalnie 30 urządzeniami poprzez interfejs CANbus

(wymagana karta CANbus)

• Gniazdo do opcjonalnych kart komunikacyjnych:

• BACnet • Modbus • LON

• Rejestracja temperatury za pomocą czujnika w pomieszczeniowym panelu obsługi,

zewnętrznego czujnika temperatury w pomieszczeniu lub opcjonalnie

zintegrowanego czujnika zasysanego powietrza

• Dwa wejścia cyfrowe parametryzowane np. do:

• włączania/wyłączania urządzenia

• przełączania trybu Komfort/Economy za pomocą odwracalnej logiki załączania

• zestyku okiennego

• zestyku czujnika obecności

• zestyku czytnika karty

• Trzy wejścia analogowe do:

• czujnika temperatury pomieszczenia

• kontaktowego czujnika temperatury

• czujnika grzałki

• 2 wyjścia cyfrowe do wysterowania

• zaworu ogrzewania 24 V DC, wysterowanie za pomocą modulacji szerokości

impulsów, parametryzowane

• zaworu chłodzenia 24 V DC, wysterowanie za pomocą modulacji szerokości

impulsów, parametryzowane

• Aktywacja wentylatora za pośrednictwem kontaktowego czujnika temperatury przez

nadzór mediów (wody grzewczej) (opcja)

• Możliwość aktywacji trybu nocnego (trybu oszczędnościowego) za pomocą programu

czasowego w urządzeniu klimatyzacyjnego lub wejścia cyfrowego

• Sterowanie ochroną pomieszczenia przed zamarzaniem

• Sterowanie ochroną urządzenia przed zamarzaniem przy użyciu kontaktowego

czujnika temperatury

• Funkcja offsetu dla czujnika temperatury pomieszczenia

• Dostosowany do potrzeb tryb pracy automatycznej wentylatora z płynnym (0..100%)

wysterowaniem

• Możliwość ręcznego wysterowania wentylatora 0-1-2-3-4-5

• Zintegrowanie konwekcji naturalnej w sekwencję regulacji, parametryzowane

• Interfejs do wysterowania urządzenia klimatyzacyjnego przez system automatyzacji budynku za pomocą sygnału 0..10 V

Wersja kratki

kratka zwijana

kratka liniowa

aluminium, anodowane na kolor naturalny

aluminium, anodowane na kolor mosiądzu

aluminium, anodowane na kolor brązowy

aluminium anodowane na kolor czarny

aluminium, brązowane

aluminium lakierowane DB 703

stal szlachetna

Najogólniej, praca  rozwiązania powietrznej pompy ciepła z okresową zamianą ról wymienników ciepła zawiera cykle pracy grzania i odszraniania (przełączenia). Cykl grzania (szronienia) jest określony wzrostem grubości warstwy i masy szronu na powierzchni parowacza powietrznej pompy ciepła. Czas szronienia parowacza zawiera w sobie dwa podokresy: działania i postoju, analogicznie jak w konwencjonalnych rozwiązaniach pomp ciepła.
Na rysunku przedstawiono porównanie cykli pracy typowego rozwiązania powietrznej pompy ciepła, lub klimatyzatora z odszranianiem oraz nowego rozwiązania powietrznej pompy ciepła. W nowym rozwiązaniu obserwujemy wzrost czasu pracy urządzenia, który wynika ze skrócenia cyklu. Ponadto, parowacz nowej powietrznej pompy, nie musi być specjalnie przystosowany do odszraniania, może posiadać mniejszą podziałkę żeber w porównaniu z dotychczas stosowanymi wymiennikami.

Przewidywane efekty zastosowania wynalazku:
● skrócony zostanie czas oszraniania,
● wzrośnie maksymalny czas pracy pompy ciepła o ~3–10% zależnie od częstości odszraniania i czasu pracy oziębiacza, klimatyzatora
● nastąpi znaczne zmniejszenie zużycie energii na odszraniania powierzchni parowacza,
● wzrośnie wydajność cieplna QG urządzenia w wyniku przyrostu czasu pracy oziębiacza.

Efekty zastosowania wynalazku rosną z częstością odszraniania, im częściej na dobę będą cykle odszraniania tym większe przyniesie to korzyści energetyczne i ekonomiczne dla systemów klimatyzacji.

W oczyszczalniach ścieków stosuje się je do napowietrzania oraz uaktywniania biologicznego osadu np. w metodzie oczyszczania za pomocą osadu czynnego. Dmuchawy stosowane są również do wytwarzania poduszki powietrznej do przemieszczania stosów papieru, do transportu wstrząsowego różnych materiałów płaskich, odwadniania miazgi papierowej. Często są wykorzystywane do transportu pneumatycznego materiałów sypkich (mąka, zboże, tworzywa sztuczne, poczta pneumatyczna), w maszynach pakujących, prasach drukarskich, suszarniach, przemysłowej armaturze próżniowej, podnośnikach pneumatycznych, wielostopniowych urządzeniach filtracyjnych o bardzo wysokim stopniu separacji pyłów, odkurzaczach przemysłowych.
Oprócz dużych gałęzi przemysłu znajdują one również zastosowanie np. w gospodarstwie domowym podczas napowietrzania oczek wodnych (zapobiegając zamarzaniu wody zimą), w technice basenowej, stawach rybnych itp.

Największą zaletą prezentowanych wentylatorów boczno-kanałowych SC oraz DSC jest ich stosunkowo nieskomplikowana konstrukcja i w związku z tym łatwość obsługi oraz brak konieczności częstej konserwacji i nieustannej kontroli urządzenia. Jedyną poruszającą się częścią jest tu wirnik, a ponieważ nie dotyka on do obudowy nie ulega wytarciu i nie wymaga smarowania. Standardowo jest on montowany bezpośrednio na wale silnika elektrycznego. Korpus dmuchawy, wirnik oraz obudowa tłumika dźwięku wykonane są ze stopów aluminium co powoduje, że cała konstrukcja jest bardzo wytrzymała a zarazem dość lekka.
Każdy z dostępnych modeli wentylatorów może być wykonany również w wersji specjalnej, dopasowanej do najróżniejszych potrzeb klienta. Oprócz nietypowych wersji silnikowych, firma Venture Industries oferuje także dmuchawy z korpusami doszczelnionymi dodatkowym simmeringiem (wymóg np. przy zwiększonej wilgotności przetłaczanego medium), dmuchawy w wersji wysokotemperaturowej HT z tarczą dyspersyjną oraz wentylatory przystosowane do współpracy z napędem pasowym, hydraulicznym lub silnikiem spalinowym.

Trochę uwagi należy poświęcić wyborowi klimatyzatora przenośnego. W zależności od budowy, klimatyzatory przenośne można podzielić na:

• klimatyzatory z rurą wyrzutową powietrza chłodzącego skraplacz,
• klimatyzatory z dwiema rurami powietrza chłodzącego skraplacz,
• klimatyzatory ze skraplaczem przenośnym.

Klimatyzatory wyposażone w kompresor Inverter DC, technologia ta wydatnie wpływa na zmniejszenie zużycia energii elektrycznej. W zależności od wydajności potrzebnej do schłodzenia lub ogrzania pomieszczenia inwerter stopniowo zwiększa swoją moc. Klasa wydajności AA należy do najwyższych standardów. Egologiczny gaz schładzający R410A nie ma negatywnego wpływu na ozonosferę; ODP - czyli potencjał niszczenia warstwy ozonowej, jest równy zeru! Klimatyzator działa przy niskich temperaturach, dostępna jest wentylacja dwustopniowa.

Najbardziej odbiegające od oczekiwań jest zastosowanie klimatyzatora z jedną rurą wyrzutową powietrza chłodzącego skraplacz. Podawana przez producenta wydajność chłodnicza takiego klimatyzatora odnosi się do instalacji chłodniczej, a nie wydajności rzeczywistej. Dlaczego praktyka jest inna? Przeanalizujmy. Załóżmy, że w naszym pomieszczeniu utrzymujemy temperaturę 25°C i wilgotność względną 55% (i = 53 kJ/kg). Na zewnątrz mamy upał: temperatura 30°C i wilgotność względna 70% (i = 78 kJ/kg). Różnica entalpii wyniesie 25 kJ/kg. Do klimatyzacji pomieszczenia używamy klimatyzatora o nominalnej wydajności chłodniczej 2,45 kW, którego rurę z powietrzem wyrzutowym chłodzącym skraplacz wystawiamy za okno (które w tym celu musi być uchylone). Pobór mocy wyniesie 0,935 kW, współczynnik efektywności 2,63 sprawi, że w sklepie urządzenie sklasyfikowane zostanie jako produkt w klasie energetycznej A, zresztą zgodnie z normą. By ochłodzić skraplacz, jego wentylator zasysa z pomieszczenia powietrze i po ochłodzeniu nim skraplacza wyrzuca na zewnątrz pomieszczenia około 180 m3/h powietrza. Skoro z pomieszczenia usuwana jest taka ilość powietrza, na jego miejsce napłynie przez rozszczelnione okno świeże powietrze o parametrach zewnętrznych, wprowadzając do pomieszczenia energię cieplną o mocy Q = 180 / 3600 * 1,22 * 25 = 1,525 kW. W rzeczywistości nasz klimatyzator nie będzie ochładzał nam pomieszczenia z wydajnością chłodniczą 2,45 kW, a tylko 0,925 kW. Jego rzeczywisty współczynnik efektywności będzie równy 1,0, co tak naprawdę powinno wykreślić urządzenie z oferty sprzedaży na terenie Europy. Normy ekonomiczne są jednak tak skonstruowane, że Chińczycy mogą być spokojni o sprzedaż swoich wyrobów. Wywierci w ścianie dziurę, w którą szczelnie wprowadzi rurę z powietrzem ze skraplacza, pozamyka okna i drzwi i wszystko będzie grało. Niestety, nie. Z uwagi na brak napływu świeżego powietrza do pomieszczenia przez skraplacz przepływać będzie znikoma ilość powietrza, przez co nie będzie on wystarczająco chłodzony, ciśnienie skraplania w układzie chłodniczym przekroczy dopuszczalną wartość i urządzenie wyłączy się awaryjnie. Konkluzja jest jedna. Decyzja o zakupie tego rodzaju klimatyzatora jest mało rozważna.
Dużo sprawniejsze w tym wypadku są klimatyzatory wyposażone w dwie rury, z których jedna zasysa powietrze zewnętrzne do chłodzenia skraplacza, druga je wyrzuca. W ścianie umieszcza się gotowy gril z czerpnią i wyrzutnią. Urządzenie ma też swoje wady.Wentylator wymuszający przepływ powietrza przez skraplaczmusi pokonać dwukrotnie większe opory niż jego analogiczny poprzednik (są dwie rury). Wentylator ten pobierał będzie większą moc elektryczną i emitował wyższe szumy. Takie rozwiązanie wymusza zmiany architektoniczne w elewacji budynku.Należy także pamiętać o termicznej zasłonie grila w okresie zimowym.
Najbardziej komfortowym rozwiązaniem z wykorzystaniem klimatyzatora przenośnego jest urządzenie z przenośnym (rozdzielnym) skraplaczem. Skraplacz połączony jest z zasadniczą częścią klimatyzatora za pośrednictwem dwóch elastycznych rur chłodniczych z tworzywa sztucznego. Trudno nazwać go klimatyzatorem kompaktowym, ale nie jest to też typowe urządzenie typu split. Skraplacz umieszcza się na zewnątrz pomieszczenia, więc emitowany przez niego szum nie jest tak bardzo uciążliwy. Problemem jest ponownie rozszczelnienie okna dla przełożenia rury łączącej skraplacz z klimatyzatorem. Wpływ tej szczeliny będzie jednak dużo niższy niż w przypadku pierwszego klimatyzatora. Średnica rury jest dużo niższa, a klimatyzator nie wytwarza różnicy ciśnień powietrza między pomieszczeniem a otoczeniem pomieszczenia. Jest jeszcze jeden typ klimatyzatora kompaktowego. Są to tak zwane roof topy o przeznaczeniu przemysłowym, współpracujące z siecią kanałów wentylacyjnych. Stosuje się je do wszelkiego rodzaju hal przemysłowych, handlowych, czasem do budynków biurowych. Charakteryzują się średnimi i bardzo dużymi wydajnościami chłodniczymi.

Projektowanie klimatyzacji i wentylacji to jeden  z najważniejszych etapów inwestycyjnych,
Ponieważ etapy projektowania zamykają się w ściśle określonych, aczkolwiek wzajemnie zazębiających się, etapach pracy, o ich wpływie na uszkodzenia agregatu wody lodowej można mówić o genezie ich powstawania w poszczególnych etapach realizacji inwestycji:
• wypracowanie koncepcji wstępnej, określającej ideę i sposób działania całej instalacji;
• obliczenia, które w zakresie klimatyzacji zmierzają do zapewnienia balansu pomiędzy obciążeniem cieplnym budynku, a indywidualnymi wymaganiami fragmentów lub całości instalacji;
• doborze urządzeń, gwarantujących optymalną pracę instalacji i jej minimalną energochłonność;
• przeniesienie koncepcji i wrysowanie w postaci projektu gotowego do realizacji;
• sprawdzenie i kontrola projektu;
• nadzór nad realizacją projektu.

Zlekceważenie któregokolwiek z powyższych etapów może doprowadzić w konsekwencji do błędnego i nieprawidłowego funkcjonowania klimatyzacji oraz problemami przez cały okres eksploatacji.
Może również zdarzyć się tak, że po krótkim okresie pracy instalacja będzie musiała podlegać modernizacji ze względu na niemożliwość spełnienia podstawowego zadania, jakie powinien zapewnić system.
Na każdym etapie projektowania błędy popełnione przez projektanta mają niebagatelne znaczenie na funkcjonujące urządzenia w instalacji, a w szczególności na źródła czynnika grzewczego lub chłodu, jakim są agregaty wody lodowej, występujące także w wersji pomp ciepła.
Naruszenie pod-stawowych reguł poprawnego projektowania może doprowadzić do sytuacji, w których urządzenie dobrane przez projektującego nie będzie spełniało wymogów instalacji albo też będzie ulegało częstym awariom. Koncentrując się na agregatach wody lodowej możemy mówić o podziale na podstawowe i drugorzędne źródła błędów. Do podstawowych błędów występujących w projektach można wyszczególnić trzy najczęściej spotykane, które zamykają się w:
• niedoszacowaniu mocy chłodniczej agregatu do obciążeń cieplnych;
• przeszacowaniu mocy agregatu w stosunku do potrzeb instalacji;
• nieprawidłowym doborze rodzaju agregatu do potrzeb instalacji.

Pojawienie się tych błędów w projekcie klimatyzacji może być źródłem awarii urządzeń w instalacjach wody lodowej i to nie tylko agregatów.

Rys. 1. Nieprawidłowe ciśnienie w instalacji glikolowej - efekt, wymiennik agregatu wody lodowej działa jak naczynie przelewowe w instalacji powodując częste wyłączenia awaryjne i brak chłodzenia

Nieprawidłowo dobrany i skonfigurowany sterownik to przyczyna najczęstszych awarii agregatów, zwłaszcza w pierwszym okresie eksploatacji instalacji. Wielokrotnie serwis wzywany do agregatów wody lodowej wykrywa, iż awaria związana jest z nieprawidłowo skonfigurowaną automatyką towarzyszącą instalacji. Stąd bardzo ważna rola projektanta klimatyzacji, który w projekcie powinien jednoznacznie określić reżim wysterowania automatyki sterującej w zależności od warunków eksploatacji instalacji.
Kolejny element związany z awariami agregatów to niedopasowanie elementów towarzyszących systemowi klimatyzacji, a charakteryzuje się to np. niedopasowaniem pompy cyrkulacyjnej, nieprawidłowo dobranym filtrem w instalacji, nieprawidłowo dobranym, pod względem wielkości i czasu reakcji, zaworem regulacyjnym po stronie skraplacza freonowego, zbyt małym schładzaczem dobranym poniżej zapotrzebowania lub nie dla temperatur występujących w danym miejscu instalacji, itp.
Elementem ostatecznie mającym wpływ na uszkodzenia agregatów wody lodowej, a związanym z etapem projektowania klimatyzacji jest lokalizacja agregatu. Jest ona często efektem odzwierciedlenia rzeczywistych możliwości inwestora, ale nie może ona być elementem wymuszanym na projektancie. Zaobserwowane efekty mają duży wpływ na awaryjność urządzeń, a zwłaszcza agregatów. Umieszczenie np. agregatu w pobliżu wyrzutu pyłów z instalacji wyciągowej najczęściej skutkuje podwyższeniem ciśnienia skraplania. W efekcie tego występuje podwyższenie kosztów eksploatacji na skutek zwiększenia częstotliwości wymian oleju w sprężarkach, wymian filtrów freonu i mycia skraplacza. Oczywistym jest, iż podwyższenie ciśnienia skraplania ma bezpośredni wpływ na zużycie energii, co bezpośrednio przekłada się na zwiększenie kosztów eksploatacyjnych.

Rys. 4. układ chłodniczy dwusprężarkowy, ale jednoobwodowy - przeciążenie agregatu spowodowało awarię sprężarki i unieruchomienie układu klimatyzacji w budynku

Nieprzemyślana lokalizacja agregatów o dużym natężeniu emisji hałasu powoduje konieczność stosowania dodatkowych rozwiązań (czytaj kosztów) np. w postaci ekranów dźwiękochłonnych. W efekcie zastosowania takich zabiegów obniża się wydajność chłodnicza agregatu o około 5% w zależności od zastosowanego rozwiązania. Z lokalizacją agregatu oczywiście wiąże się rodzaj zastosowanego agregatu, co zostało już poruszone w tym artykule.
Mam nadzieję, iż powyższy artykuł przybliży problematykę związaną z projektem, a zwłaszcza z jego bezpośrednim wpływem na pracę i żywotność agregatu wody lodowej, jak również poziom kosztów eksploatacyjnych instalacji. Mam nadzieję także, iż niektórym z Czytelników, zwłaszcza Projektantom klimatyzacji, uświadomi, iż pomimo wprowadzenia wielu zautomatyzowanych udogodnień dla doboru i selekcji w projektowaniu instalacji, ich rola nadal jest najważniejsza. Błędy projektowe jest bardzo trudno naprawić post factum, a na pewno jest to bardziej kosztowne niż odpowiednie weryfikacje w pierwszej fazie inwestycji, jakim jest niewątpliwe wypracowanie koncepcji i projektu instalacji wody lodowej.

Dwutlenek węgla należy do najstarszych czynników chłodniczych. Jest on substancją wszechobecną w przyrodzie. Dużym atutem CO₂ jest stwarzane pełne bezpieczeństwo eksploatacji, jest bowiem czynnikiem nietoksycznym, niepalnym i niewybuchowym. Dużą jego wadą okazała się najniższa ze wszystkich czynników chłodniczych temperatura punktu krytycznego (31,1^oC). Po przykrych doświadczeniach z freonami na przełomie lat 80-ych i 90-ych minionego stulecia z wadą tą zaczęto sobie skutecznie radzić przez wprowadzenie obiegu transkrytycznego odbywającego się częściowo w strefie podkrytycznej i częściowo nadkrytycznej. Obieg taki pokazano na rys. 8 A, B. W ten sposób wadę CO₂ przekształcono w jego wielką zaletę - zwłaszcza w grzejno-chłodzących pompach ciepła, klimatyzacji, chłodniach. Obawa przed wysokim ciśnieniem CO₂ nie jest uzasadniona, bowiem iloczyn ciśnienia p i objętości v jest w przybliżeniu taki sam dla każdego czynnika chłodniczego p.v = const - przy tej samej wydajności chłodniczej instalacji.
Oprócz poprzednio wspomnianych, do innych zalet CO₂ należą m.in.:
• ciśnienie robocze CO₂ zbliżone jest do ekonomicznie optymalnego. Ciśnienie takie wiąże się z dużą gęstością pary, a ta z dużą objętościową wydajnością chłodniczą sprężarek oraz intensywną wymianą ciepła w parownikach i skraplaczach. Wydajność ta jest od 5 do 10 razy wyższa od analogicznej wydajności innych czynników chłodniczych. Prowadzi to do miniaturyzacji rozmiarów sprężarek, aparatury, rurociągów (p. rys. 5) oraz armatury, a także do zmniejszenia ich masy i ceny.
• niskie sprężę CO₂ prowadzą do wysokiej sprawności objętościowej sprężarek, a także umożliwiają stosowanie sprężarek śrubowych, spiralnych i rotacyjnych,
• dobra współpraca ze wszystkimi tworzywami konstrukcyjnymi oraz mieszalność z olejami mineralnymi,
• CO₂ jest czynnikiem chłodniczym umożliwiającym opłacalne odzyskiwanie energii przez rozprężanie czynnika ze strony tłocznej na ssawną przy użyciu rozprężarek,
• umożliwia podgrzewanie wody do temperatury powyżej 90^oC. Pompy ciepła z innymi czynnikami nie są w stanie podgrzać wody do temperatury wyższej niż 55^oC,
• zapewnia grzejno-chłodzącym pompom ciepła wyposażonym w rozprężarkę napędową i napędzanym spalinowym silnikiem propanowym, najwyższy możliwy współczynnik efektywności energetycznej COP,
• duże ciepło parowania i ciepło właściwe,
• wysoka trwałość chemiczna
• niska cena i łatwa dostępność na rynku.

Rys. 8. A) Ideowy schemat jednostopniowego pompowego układu chłodniczego z CO₂ stosowanego w supermarketach: A - sprężarka, B - oddzielacz cieczy, C - zawór rozprężny, D - pompa recyrkulacyjna ciekłego CO₂, E - wymiennik ciepła, B) Obieg transkrytyczny układu chłodniczego (wg rys. A) na wykresie temperatura T - entropia s. Na rys. A oznaczono cyframi te miejsca układu, w których stan termodynamiczny czynnika odpowiada tym samym stanom oznaczonym identycznie na rys. B. Układ ten jest typem grzejno-chłodzącej pompy ciepła spełniającej funkcję ochładzania pomieszczeń chłodniczych i nagrzewania wody użytkowej dla celów higieniczno-sanitarnych i grzewczych
Do najlepszych czynników chłodniczych stosowanych w nowoczesnych supermarketach należy NH₃ i CO₂. Są one czynnikami naturalnymi o najkorzystniejszych właściwościach termodynamicznych, pozwalającymi spełnić rygorystyczne wymagania supermarketów. Najnowsze i najbardziej obiecujące rozwiązania z ostatnich lat obejmują układy 2-stopniowe z CO₂ oraz układy kaskadowe z NH₃ i CO₂. Są one ciągle rozwijane i doskonalone w ukierunkowaniu na obiekty nowobudowane oraz na obiekty modernizowane przez całkowitą wymianę starych układów chłodniczych. Obraz powyższej sytuacji bieżącej i trendów rozwojowych stał się klarowny w skali światowej. Powyższe układy są w praktyce już możliwe do wykonania w oparciu o dostępne na rynku sprężarki, aparaturę i armaturę dostosowaną do obu tych czynników. Jednak rozwój i doskonalenie wspomnianych komponentów zwłaszcza dla CO₂ jest ciągle w toku w oparciu o zdobywane doświadczenie w badaniach stanowiskowych oraz w eksploatacji układów dotychczas wykonanych. Istniejące supermarkety wyposażone w amoniakalne układy pośrednie z chłodziwami solankowymi najczęściej pozostają w użyciu do czasu pełnego ich wyeksploatowania. Są one niekiedy, przy okazji przeprowadzanych napraw bieżących, fragmentarycznie ulepszane zgodnie z dotychczas znanymi zasadami, co prowadzi do minimalizacji kosztów pod warunkiem jednak zapewnienia przez nie, bezpiecznej eksploatacji.

Sytuacja decyzyjna związana z wyborem rodzaju urządzeń klimatyzacyjnych zastosowanych w instalacji klimatyzacji dla budynku wiąże się z koniecznością przeprowadzenia analizy nie tylko ekonomicznej, ale także analizy technicznej zastosowanego rozwiązania i związanych z tym aspektów funkcjonalnych. Wielu producentów chwali swoje rozwiązania i jest zdecydowana popierać modele instalacji klimatyzacji często bez dania możliwości inwestorowi wyboru w oparciu o racjonalne argumenty. Pytanie widniejące na początku tego artykułu brzmi prowokująco aczkolwiek każdy może wypowiedzieć swoje zdanie oparte bądź o swoje osobiste doświadczenia, bądź opinie wyrażane przez “trzecie” strony. Moim zdaniem, ciekawym jest spojrzenie od strony funkcjonalnej, które być może pokazuje sedno przytoczonych wyżej rozwiązań.
Systemy klimatyzacji super multi nazywane dalej systemami VRF - zmienna ilość przepływającego czynnika (freonu) chłodniczego - są systemami powstałymi w kraju kwitnącej wiśni i nie bez przyczyny są tam najbardziej popularne, bardziej od rozwiązań wody lodowej chociaż, jak niektórzy przytaczają, głownie z przyczyny potrzeby stosowania niezamarzającego medium w instalacjach wodnych i obawy przed zalaniem pomieszczeń w razie przecieku.
VRF nie potrzebuje pomp obiegowych, zbiorników buforowych, odpowietrzników, a ciężar instalacji z rur miedzianych jest znikomy w porównaniu do rur stalowych. Wprawdzie i rurociągi z tworzyw sztucznych posiadają te cechy, ale dobrze zrobiona instalacja z rur miedzianych ma walory pozwalające na długoletnie bezobsługowe użytkowanie.
Oczywiście argumentem przemawiającym za instalacjami freonowymi jest także aspekt długowieczności freonu jako medium chłodzącego i jego odporność na zamarzanie - jest to częsty argument dostawców promujących swoje urządzenia - instalacje freonowe można spokojnie zostawić bez zasilania energetycznego. I trudno temu zaprzeczyć, chociaż z instalacjami freonowymi wiąże się także kilka podstawowych problemów. Pierwszy z nich uważany za rozwiązany, aczkolwiek serwis dalej sygnalizuje sporadyczne problemy, jest to dystrybucja i powrót oleju. Rozwiązanie znaleziono w unikalnej, a w zasadzie specyficznej budowie sprężarek chłodniczych, gdzie tylko niewielka ilość oleju, w przeciwieństwie do innych konstrukcji, migruje w układ freonowy dzięki temu, iż lustro oleju nie styka się z cieczą freonu, odpowiadająca za migracje kropel oleju z misy olejowej sprężarki. Także idealne skonstruowanie modułu skraplającego z zachowaniem prawidłowych proporcji między warunkami ssania i tłoczenia spowodowało, iż systemy klimatyzacji VRF cieszą się dużą żywotnością i problem olejowy, tak często spotykany w niedomagających systemach chillerów, nie ma tu miejsca. Pojedyncze systemy VRF, z jedną jednostką zewnętrzną perfekcyjnie realizuje swoje funkcje w pełni kontrolując gospodarkę olejową, ale sprawa przestała być tak prosta dla instalacji, w której zastosowano modułowe jednostki zewnętrzne zwiększając moc chłodniczą całego zespołu.
Pomimo tych argumentów wydaje się, iż to nie systemy wodne, a systemy klimatyzacyjne VRF starały się dopasować i prześcignąć rozwiązania oparte o system wody lodowej. Widać to zwłaszcza w podkreślanych przez producentów klimatyzatorów VRF cechach charakterystycznych ich produktów, a które to cechy już od dawna stały się standardami dla instalacji opartych o wodę lodową. Są to między innymi:
• prostota i łatwość montażu,
• szeroka dostępność materiałów montażowych,
• duża tolerancja dla ewentualnych błędów doborowych,
• szeroka gama urządzeń podłączanych do instalacji,
• zakres pracy,
• zautomatyzowanie wszystkich funkcji z cechami typowymi dla BMS,
• używanie kompatybilnego sposobu komunikacji między urządzeniami,
• zbilansowanie dystrybucji energii cieplnej i chłodu w instalacji.
System PUMY-P125YMA z R-converterem jest systemem łączącym w sobie układ VRF-City Multi Mitsubishi Electric z jednostkami wewnętrznymi od splitów serii M. Zastosowanie tanich urządzeń wewnętrznych znacznie obniża koszty układu City Multi oraz podwyższa komfort klimatyzowanych pomieszczeń. Jednostki wewnętrzne są znacznie cichsze od ich odpowiedników układu City Multi.

Wspólna praca dwóch różnych systemów klimatyzacyjnych możliwa jest dzięki zastosowaniu R-convertera. Jest to urządzenie umożliwiające kompatybilność między urządzeniami systemu cyfrowego i analogowego. Zmienia on analogowy sygnał sterowniczy splitów na cyfrowy sygnał sieci M-Net City Multi oraz wyposaża układ freonowy splitów w cyfrowo sterowane zawory.
Elementem dotychczas nie poruszonym jest także aspekt bezpieczeństwa dla ludzi - dotyczy to zwłaszcza instalacji klimatyzacji w budynkach hotelowych i użyteczności publicznej. Parametry pracy, emitowanego hałasu i spójność instalacji wskazuje na możliwość stosowania systemów freonowych zamiennie dla instalacji wodnych, aczkolwiek nadal pozostaje nie rozwiązany problem emisji freonów w przypadku wystąpienia przecieku w pomieszczeniu w którym przebywają ludzie. Oczywiście producenci systemów klimatyzacji VRF stosują elementy odcinające wypływ freonu w przypadku awarii rurociągu, a także sygnalizatory przecieku freonu, ale nadal wydaje się, iż w przypadku awarii systemu wody lodowej łatwiej jest z taką awarią sobie poradzić w krótkim czasie. Awaria systemu freonowego zawsze skutkuje koniecznością wyłączenia całości lub części instalacji klimatyzacji na okres naprawy, gdy tymczasem system wodny może być wytłaczany odcinkowo. Dochodzi tutaj także możliwość zastosowania dla odcinków systemów wodnych elementów śledzących wycieki medium, co powoduje, iż argument awaryjności instalacji systemu wodnego ma charakter destrukcji raczej znikomy, a reanimacja systemu może być dokonana w krótkim czasie niewielkim nakładem finansowym ze strony użytkownika bądź instalatora, gdy mówimy o okresie gwarancji.
Nie bez znaczenia są również fakty związane z wybuchowością freonów przy określonych stężeniach z powietrzem, co zostało sygnalizowane w biuletynach producentów już kilka lat temu.

SANYO ELECTRIC Co. Ltd., lider w produkcji chiller’ów absorpcyjnych i gazowych pomp ciepła klimatyzacji i klimatyzatorów w Japonii oraz CARRIER CORPORATION, światowy lider w produkcji sprzętu grzejnego, wentylacyjnego, klimatyzacyjnego i chłodniczego, podpisali umowę dotyczącą wspólnej dystrybucji chiller’ów absorpcyjnych. Zgodnie z tą umową chiller’y wyprodukowane przez Sanyo będą sprzedawane na rynku klimatyzacji równocześnie pod nazwą Sanyo i Carrier, poprzez kanały dystrybucyjne Carrier’a w Europie oraz Północnej i Południowej Ameryce. Oczekuje się. że umowa przyspieszy ulepszenia innowacyjne w toku rozwoju produktu, jego produkcji oraz możliwości sprzedaży, jak też konkurencyjności cenowej. Umowa określa wzajemne wykorzystywanie swoich technologii i potencjału dystrybucyjnego w celu skuteczniejszej konkurencji na rynkach światowych.
Jednocześnie umowa ta połączy efektywne zasoby obu firm w celu promocji sprzedaży chiller’ów absorpcyjnych, jak i szerszego zakresu produktów klimatyzacyjnych na nowych rynkach światowych.

Sanyo jako swój priorytet przyjmuje ekologiczne wykorzystanie energii, przez co planuje być światowym liderem na polu czystej energii, niskiego jej zużycia i technologii produkcji energii.
Chiller’y absorpcyjne wykorzystują wodę jako czynnik roboczy zamiast bazujących na związkach chloru czynników takich jak HCFC lub HFC używanych w chiller’ach z elektrycznym napędem sprężarek. Cykl absorpcji wykorzystuje inną energię, taką jak gaz naturalny, para wodna lub ciepło odpadowe pochodzące z technologicznych procesów chłodzenia, czyli radykalnie zmniejsza zapotrzebowanie na energię elektryczną, a w konsekwencji ogranicza emisję gazów cieplarnianych emitowanych w fazie produkcji energii elektrycznej.  Korporacja Carrier ogłosiła zakończenie procesu wchłaniania Linde Refrigeration, które rozpoczęło realizację wstępnego porozumienia z 15 marca b.r.  Linde Ref., z rocznym zyskiem sprzedaży bliskim 886 mln euro zatrudnia blisko 6300 pracowników, zajmując czołowe miejsce na europejskim chłodniczym rynku zamrażania dla użytkowników klimatyzacji komercyjnych oraz branż przemysłowych. Fabryki Linde, jak również sieci sprzedaży w Europie, Azji oraz Ameryce Pd. staną się częścią korporacji Carrier’a na poszczególnych rynkach. Carrier - Linde Refrigeration jako jedność zapewni klientom na całym świecie znacznie szerszy pakiet prezentujący szeroki wybór wysokiej jakości, zaawansowanych technicznie systemów chłodniczych - stwierdził Geraud Darnis - prezes Carrier Corporation Building - Dzięki szczegółowym planom oraz szerokiej ofercie produktów będziemy mogli pełniej usatysfakcjonować klientów na całym świecie.Ostatnie usprawnienia efektywności energetycznej chiller’ów absorpcyjnych, wprowadzenie zaawansowanych technik i kontroli produkcji czynią z nich dogodną alternatywę rozwiązań klasycznych. Sanyo będzie kontynuować rozwój technologii nowych, wysoko-wydajnych chłodni absorpcyjnych o szerokim wachlarzu zastosowań.